ต้นว่านนางคำ เป็นไม้ล้มลุก มีเหง้าและหัวสีเหลืองอยู่ใต้ดิน มีลำต้นแทงขึ้นมาจากหัว หัวมีกลิ่นหอม แตกแขนงเป็นแง่งคล้ายขมิ้นชัน เนื้อในเมื่อหักดูจะมีสีเหลืองเข้มหรือสีทองดูสวยงาม ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการแยกหัวไปปลูก ใบว่านนางคำ มีใบเป็นใบเขียว ออกเป็นกระจุกใกล้กับรากประมาณ 5-7 ใบ ลักษณะของใบเป็นรูปหอกกว้าง ปลายใบเรียวแหลม ใต้ท้องใบมีขน ใบมีความกว้างประมาณ 10-14 เซนติเมตรและยาวประมาณ 40-70 เซนติเมตร ดอกว่านนางคำ ออกดอกเป็นช่อเชิงลด มักมีดอกก่อนใบงอกจากเหง้า มีช่อดอกยาวประมาณ 5-8 เซนติเมตร มีใบประดับที่ปลายช่อมีสีชมพู ใบประดับที่รองรับมีดอกสีขาวแกมสีเขียว ปลายโค้งยาวได้ถึง 6 เซนติเมตร ส่วนใบประดับย่อยมีสีขาว ยาวประมาณ 2 เซนติเมตร มีกลีบเลี้ยงยาวประมาณ 2 เซนติเมตร กลีบดอกมีสีขาวแกมชมพู แฉกกลางเป็นรูปไข่กว้าง แฉกข้างเป็นรูปขอบขนาน กลีบปากเป็นรูปโล่แยกเป็น 3 แฉก มีสีเหลืองเข้ม
คุณสมบัติทางสมุนไพรของว่านนางคํา
ว่านนางคำคือสมุนไพรที่สามารถนำมาบดเป็นผงเพื่อใช้พอกผิว สรรพคุณช่วยในการขัดผิว ข่วยลดขนาดรูขุมขน ใช้พอกแผลสดช่วยให้แห้งเร็ว นอกจากนี้ยังมีสรรพคุณแก้อาการฟกช้ำ ช่วยขับลมในกระเพาะ โดยทั่วไปจะใช้หัวที่ฝังอยู่ในดินเพื่อนำมาใช้เป็นสมุนไพร
สมุนไพรว่านนางคําบดผง
หัวว่านนางคําสามารถนำมาบดเป็นผงสมุนไพรได้ โดนต้องนำมาผ่านกระบวนการอบร้อนไล่ความชื้นเสียก่อนจึงจะสามารถนำมาเข้าเครื่องบดได้
ข้อควรระวัง
สรรพคุณในการพอกผิวของสมุนไพรว่านนางคําบดผง จะต้องมีการทดสอบก่อนว่ามีอาการระคายเคืองจากการแพ้หรือไม่ หากมีอาการแพ้ควรหลีกเลี่ยงการใช้
