ต้นตำแยแมว จัดเป็นพรรณไม้ล้มลุกขนาดเล็ก ลำต้นมีลักษณะตั้งตรง สูงได้ประมาณ 2 ฟุต แตกกิ่งก้านจากโคนต้น เนื้อภายในอ่อนและไม่แข็งแรง ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการปักชำและการแยกต้น ชอบขึ้นตามที่ดินเย็น ๆ พบขึ้นเป็นวัชพืชตามที่รกร้างทั่วไป และตามที่มีอิฐปูนเก่า ๆ ผุ ใบตำแยแมว ใบเป็นใบเดี่ยวขนาดเล็ก (ใหญ่กว่าใบพุทราเล็กน้อย) ออกเรียงสลับ ลักษณะของใบเป็นรูปมนรี รูปไข่ หรือรูปกลมโต ปลายใบมนหรือแหลมเล็กน้อย โคนใบสอบ ส่วนขอบใบหยักเล็กน้อย แผ่นใบเป็นสีเขียว ด้านบนมีขนขึ้นปกคลุม ดอกตำแยแมว ออกดอกเป็นช่อตามซอกใบ รอบ ๆ ลำต้น ส่วนยอดของช่อดอกเป็นดอกเพศเมีย ลักษณะของดอกจะคล้ายกับใบอ่อนที่มีขนาดเล็ก แต่เมื่อบานเต็มที่แล้วใบอ่อนนี้ก็ยังคงติดอยู่และไม่ร่วง มีใบประดับหยักเป็นซี่ฟัน มีขนปกคลุม แต่ละใบประดับจะหุ้มห่อดอก 2-6 ดอก
คุณสมบัติทางสมุนไพรของตำแยแมว
ตำแยแมวไม่ได้เป็นพืชสมุนไพรที่ใช้กับแมวเท่านั้น แต่ยังสามารถนำมาใช้เป็นสมุนไพรที่ใช้กับคนได้ด้วย ใช้ได้ทั้ง ต้น ราก ใบ มีสรรพคุณในการช่วยขับเสมหะ บรรเทาอาการหลอดลมอักเสบ แก้ไอ ลดอาการหอบหืด ภูมิแพ้ สามารถนำต้นสดๆ มาบดให้ละเอียดเพื่อใช้พอกบริเวณผิวหนังช่วยลดอาการคันจากแมลงสัตว์กัดต่อย หรือแม้แต่อาการคันจากพิษตำแยตัวเมียเองด้วย
สมุนไพรตำแยแมวผง
สามารถนำทั้งต้นของตำแยแมวมาบดเป็นผงสมุนไพรได้ โดยต้องนำไปผ่านกระบวนการอบร้อนไล่ความชื้นเสียก่อน สามารถใช้ละลายชงดื่นในน้ำร้อนหรือบรรจุใส่แคปซูลยาได้
ข้อควรระวัง
หากมีการการระคายเคืองหลังจากใช้สมุนไพรตำแยแมวควรเลิกใช้อย่างทันที่เพราะน่าจะมาจากสามารถการแพ้สมุนไพร
